Gisterenochtend werd aan het grote publieke kenbaar gemaakt dat de onderhandelende politieke partijen, de Partij voor de Vrijheid (PVV), Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD), Nieuw Sociaal Contract (NSC) en de BoerenBurgerBeweging (BBB) overeenstemming hebben bereikt over een hoofdlijnenakkoord. ‘Hoop, lef en trots’ heeft het coalitieakkoord als ondertitel meegekregen, wat de basis moet worden voor een straks te vormen Nederlandse regering. Het bestaat uit een tiental onderwerpen waarop de nadruk voor de veranderingen ligt, waaronder o.a. bestaandszekerheid en asiel. De personen die de regeringsposten gaan bemensen zijn nog niet bekendgemaakt, de naam van Ronald Plasterk (Pvda, voormalig minister) doet al enige tijd de ronde als kandidaat voor de baan van minister-president.
Informateurs Elbert Dijkgraaf en Richard van Zwol hebben in de nacht van 15 op 16 mei hun eindverslag aangeboden aan Kamervoorzitter Martin Bosma. Dit na zo’n twee maanden onderhandelen, in totaal ruim een half jaar, met de vier partijen, waaronder dus ook de BBB en het NSC, de eerste bekend om de ontevreden boeren en de laatste van critici uit de hoek van de christendemocraten. Het valt op dat alle partijen duidelijk gevochten hebben voor een stuk van de koek en van allen wel iets valt terug te vinden in het akkoord.
Grote winnaar van de laatste verkiezingen, de PVV, heeft wensen over asiel en migratie binnengehaald. Er komt een hervorming van het asiel- en migratiestelsel, met als doel het terugdringen van de instroom. Ook komt er een asielcrisiswet met maatregelen om de huidige invasie te bestrijden en gaat men de spreidingswet (ook bekend als de omvolkingswet) schrappen. Op terrein van bestaandszekerheid wil men het eigen risico halveren en daarnaast een knelpuntenaanpak voor specifieke groepen onder het bestaansminimum, zoals werkende armen.
De VVD-liberalen halen punten binnen op terrein van het vestigingsbeleid van bedrijven. Die moeten in Nederland zich blijvend willen vestigen. Ze krijgen een vermindering van regeldruk, maar ook de fiscale lasten worden bekeken, tevens kan hulp geboden worden bij een energietransitie. Daarnaast komen er uitgaven bij voor het ministerie van Defensie, zo wordt de door de Amerikanen gewenste NAVO-norm, van 2 procent van het bbp, wettelijk vastgelegd.
Bij een van de hoofdpunten, namelijk die over voedselzekerheid, waar als inzet de toekomst voor de landbouw en de visserij naar voren wordt gebracht, zijn duidelijk de wensen van de BBB te vinden. De boeren, tuinders en vissers krijgen een steun in de rug, zo worden stikstof-normen aangepast en krijgt de mestcrisis urgente aandacht. Er is de wens om toekomststappen te zetten naar een toekomstige, nog meer dierwaardige veehouderij.
Goed bestuur en een sterke rechtstaat zijn op instigatie van het NSC meegenomen. Zo komt een grondwetsherzieningsvoorstel tot invoering van een grondwettelijk (constitutioneel) hof dat wetten toetst aan de Nederlandse Grondwet, ook wordt de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verzelfstandigd. Daarnaast wordt de bescherming van klokkenluiders verder versterkt.
