Veertig jaar geleden, op 13 februari 1984 om precies te zijn, ‘mocht’ een moedige Bretoen, een zekere Jean-Marie Le Pen (1928 – ), voor het eerst in zijn carrière verschijnen in ‘l’ Heure de vérité’ (uur van de waarheid) van Antenne 2 (nu France 2), het meest prestigieuze en meest bekeken politieke programma uit die periode. Politiek Frankrijk zal deze dag nog lang herinneren. Had men de impact van zijn verschijning destijds kunnen inschatten, hij had nooit de kans gehad, wees daar maar zeker van.

Wat een fait divers, een onschuldig televisiemoment, had kunnen zijn, werd (voor het regime) een donderslag bij heldere hemel. Het land werd plots geconfronteerd met een verbaal sterke man met een even sterk verhaal en voorstellen, die later vele tegenstrevers klamme handjes heeft bezorgd. Voor het eerst kwam de vreemdelingenproblematiek expliciet in de aandacht. Geen kat wist toen dat dit thema de volgende decennia zou beheersen.

Het nog vrij jonge Front National betrok toen een driekamerappartement in de rue Bernoulli, in het achtste arrondissement van Parijs.

Plots populair

De dag na de Antenne 2-uitzending stonden de twee telefoonlijnen op het punt van imploderen. Mensen stonden in de rij om zich een lidkaart aan te schaffen. Toegegeven, het FN was al stilaan begonnen aan een opmars in de peilingen in Aulnay-sous-Bois (93) en Dreux (28). Deze laatste gemeente was de thuishaven van de betreurde Jean-Pierre Stirbois, de toenmalige rechterhand van JMLP en auteur van programma tegen onbeheerste migratie. Zijn echtgenote, Marie-France, zou later ook tot volksvertegenwoordiger verkozen worden. Maar eigenlijk waren die kiesintenties peanuts vergeleken met de latere scores van de partij.

Dat televisieprogramma heeft alles in een stroomversnelling gebracht. Tot dan sprak hij voor dunbevolkte bijeenkomsten, waar alleen radicale aanhangers van zijn zaak aanwezig waren. Maar nu richtte hij zich voor het eerst tot het grote publiek, zowel stedelijk als landelijk.

Serieuze uitdager

Het bewijs werd snel geleverd: vier maanden later behaalde het Front National 10,95% ( 2.210.334 stemmen en 10 zetels) bij de Europese verkiezingen, vlak achter het PCF (11,20%).

Kortom, het politieke leven zou nooit meer hetzelfde zijn, want het FN, voordat het RN werd, begon zichzelf om te vormen van een jonge partij tot een politieke kracht om rekening mee te houden, van symbolische oppositie tot een uitdager van regeringen. Het duurde veertig jaar om dit te bereiken, maar het symbolische begin werd op die dag gemaakt.

Paradoxaal genoeg kunnen we, als we terugkijken op dit legendarische moment, zien dat er sindsdien nog iets niet veranderd is: de obsessie van deze journalisten om altijd alles terug te brengen tot kwesties van racisme en antisemitisme. Tijdens l’Heure de vérité moest Jean-Marie Le Pen erop wijzen dat zijn naam op oorlogsmonumenten gegrift stond, terwijl die van de communist Georges Marchais alleen op de loonstrookjes van Messerschmitt-fabrieken in Duitsland stond.

Een halve eeuw later moet zijn dochter nog steeds dezelfde heksenprocessen rechtvaardigen.

Een visionair op het gebied van immigratie

Wat ook niet veranderd is, is de scherpzinnigheid van de menhir, vooral als het gaat om immigratie. Jean-Marie Le Pen was zijn tijd een paar decennia vooruit en hekelde het beleid van het importeren van ongelukkige migranten om de lonen van Franse arbeiders te drukken.

Geen enkele naoorlogse politicus heeft het land zo kunnen beroeren als Jean-Marie Le Pen. De man werd gedemoniseerd, beschimpt, persoonlijk & lijfelijk aangevallen en voor talrijke rechtbanken gedaagd. De meest smerige constructie werden tegen hem opgezet. Zo werd hij verantwoordelijk geacht voor een beestachtige grafschennis op het Joods kerkhof van Carpentras, waarbij lijken gespietst werden. Later bleek dat het ‘werk’ te zijn van een paar gedrogeerde nietsnutten.

Hij overleefde zelfs drie aanslagen, waaronder een bomaanslag op zijn Parijse woning, waarbij als bij wonder geen doden te betreuren vielen. 

JMLP en zijn FN waren het voorbeeld voor vele andere partijen in andere landen. Waarvoor dank, Jean-Marie.