Lionel Vandenberghe, die voorzitter van het IJzerbedevaartkomitee was van 1989 tot 2002 en daarna senator voor het linkse dwergpartijtje ‘Spirit’ van Bert Anciaux, is zopas op 80-jarige leeftijd overleden. De linkse regimepers zwaait de doodgraver van de mooie IJzerbedevaarttraditie kritiekloos alle lof toe. Het is dus aan ons om even de waarheid te belichten.

De jaarlijkse bedevaart naar de IJzer om de Vlaamse soldaten uit de Eerste Wereldoorlog te gedenken was één van de grootste manifestaties van de Vlaamse beweging. De IJzertoren, waar het plechtigheid plaatsvond, werd door de Belgische staat in 1946 opgeblazen in een poging de Vlaamse vrijheidsstrijd te beëindigen, maar hij werd door tienduizenden Vlaams-nationalisten weer opgebouwd, groter dan ooit. Begin de jaren ’80 lokte de bijeenkomst nog steeds tot 40.000 bewuste Vlamingen.

Zoveel mensen onder één vlag samenhouden was niet makkelijk, maar het IJzerbedevaartkomitee slaagde daarin op basis van drie principes: Nooit meer oorlog, Zelfbestuur voor Vlaanderen, en ‘Godsvrede’: het samenwerken tussen ALLE Vlaamsgezinden, van ALLE strekkingen, zonder uitsluitingen of cordon sanitairs tegen wie dan ook.

‘Laten we scheiden’

Vanaf de jaren ’90 van de 20^e eeuw begon de nieuwe discussie over immigratie en islamisering.  Een deel van de Vlaamse beweging onderkende het gevaar dat met de massale immigratie gepaard ging, en verwachtte dat de Vlaamse beweging zich ook daar zou inzetten voor het behoud van identiteit, taal en cultuur.  Maar de linkse minimalisten, die met Lionel Vandenberghe sterk stonden binnen het IJzerbedevaartkomitee, namen het Belgische discours over ‘extreemrechts’ en ‘racisme’ over, en besloten de derde pijler van de Godsvrede – de samenwerking tussen alle Vlaamsgezinden – overboord te gooien.

Op 11 juli 1994 verscheen in de krant De Standaard de tekst ‘Vlaamse vrienden, laten we scheiden’, ondertekend door Herman d’Espallier, Rob Eykens en vooral Paul De Belder, toen ondervoorzitter van het IJzerbedevaartkomitee.  Daarmee werd vanuit de linkse minimalistische vleugel van het IJzerbedevaartkomitee de oorlog verklaard aan de rechtse maximalisten, die wilden vasthouden aan de Vlaamse strijdbaarheid van de IJzerbedevaart. Het woord ‘Godsvrede’ werd nadrukkelijk geschrapt, en vervangen door het linksgetinte ‘verdraagzaamheid’.  Ook dat was een duidelijke provocatie, nu in die tijd door het Belgische regime grote optochten ‘voor verdraagzaamheid’ werden gehouden, gericht tegen het Vlaamsnationale verzet van het Vlaams Blok tegen open grenzen en massa-immigratie, dat aan invloed won. Als toenmalige voorzitter van het Bedevaartkomitee weigerde Lionel Vandenberghe zich van de tekst te distantiëren, en zo blies hij het principe van de ‘Godsvrede’ op waarop het succes van de IJzerbedevaarten steunde.

Van de ‘Groep van Gent’ tot de IJzerwake

Op 4 augustus 1994 verscheen in De Standaard een ‘vrije tribune’ waarin veertien leden van het Bedevaartcomité, Jan Jambon (voorzitter Overlegcentrum Vlaams Verenigingen), Peter de Roover (voorzitter Vlaamse Volksbeweging), Hugo Portier (voorzitter ANZ) en Lieven van Gerven (voorzitter Davidsfonds) zich distantieerden van het artikel van d’Espallier, De Belder en Eykens. De tekst werd geschreven tijdens een bijeenkomst in het lab van prof. Michiel Debackere in Gent.

De IJzerbedevaart kende dat jaar nog een rustig verloop, maar in 1995 zetten Paul De Belder en co opnieuw de aanval in:  4 radicale Vlaamsnationalisten werden uit het IJzerbedevaartcomité weggezuiverd. Een van hen was Michiel Debackere. Uit protest namen daarop tien andere radicale Vlaamsnationale comitéleden ontslag.

Met hun actie kelderden Lionel Vandenberghe en Paul De Belder de IJzerbedevaart als Vlaamsnationale massamanifestatie. Toen Vandenberghe in 1989 voorzitter werd waren er nog 40.000 aanwezigen. Toen hij in 2002 stopte waren het er nog geen 4000.

Uitbetaald door Bert Anciaux

Uiteindelijk bleek het vernielen van de IJzerbedevaartraditie in grote mate achter de schermen gestuurd te worden door Bert Anciaux, die de partij Volksunie in een linkse richting wilde duwen. Toen de Volksunie daardoor uiteenspatte, en de centrumrechtse vleugel als N-VA verderging, werd Lionel Vandenberghe voor bewezen diensten uitbetaald door Bert Anciaux met een zitje in de Belgische Senaat voor het linkse dwergpartijtje Spirit. Daar leidde hij een kleurloos en onopvallend bestaan van 2003 tot 2007, om dan samen met Spirit uit de politiek te verdwijnen. 

De radicale Vlaamsnationalisten houden intussen de 100-jarige traditie van de bedevaarten aan de IJzer in ere, niet meer in Diksmuide, maar – net als tijdens de eerste bedevaartjaren – in Steenstraete, deelgemeente van Ieper, met de jaarlijkse IJzerwake, die nog zowat 4000 mensen aantrekt.

De ‘IJzerbedevaart’ telt intussen elk jaar nog amper 100 aanwezigen.

De IJzerbedevaart na de doortocht van Vandenberghe&De Belder: 100 linkse mensen in een hoekje…

De ondergang van de IJzerbedevaart door de verkeerde keuzes van Vandenberghe blijft intussen een wijze les voor elke Vlaamsnationalist die meent dat hij uit zelfoverschatting de ‘Godsvrede’-idee overboord kan gooien. Wie andere Vlaamsnationalisten om welke reden dan ook uitsluit of in een cordon houdt zorgt zelf voor ruzie en verdeeldheid, en zal zijn aanhang zien wegsmelten – of dat nu over aanwezigen op een weide of over kiezers in het stemhokje gaat.

De jaarlijkse IJzerwake nam de traditie over, met grote oproep tot Godsvrede boven het podium.